Vrijheid, chaos en magie. De Roxy was uitgaan zoals het nu niet meer kan. Het was in de jaren 80 en 90 één van de meest iconische clubs van Amsterdam. Een plek waar alles kon, niets te gek was en waar iedereen zich vrij voelde. Drieoud-RoXY-gangers delen hun herinneringen met ons.
De RoXY: meer dan alleen een club
Esther van Gulek (54) was zeker twee tot drie keer per week in de RoXY te vinden.. Dat begon toen ze zestien was, tijdens een vriendinnenvakantie op Ibiza. Daar hoorde ze voor het eerst acid house.
Terug in Nederland hoorden ze over de RoXY, waar precies dat nieuwe muziekgenre werd gedraaid. Daar móesten ze heen. “Voor mij is de RoXY sindsdien helemaal verbonden aan die nieuwe muziekstijl.”
In de RoXY gebeurden de meest extreme dingen, maar Esther heeft zich er nooit onveilig gevoeld. Er hing een gevoel van totale vrijheid en de acts waren écht out of the box. Aan het plafond hingen kooien waar schaamteloos in werd gedanst. “Heel veel was naakt. Maar ja, in die tijd zag je in het Vondelpark ook gewoon topless vrouwen,” vertelt ze lachend.
Eén iemand herinnert ze zich nog haarscherp: Subrovka, een van de eerste transgender vrouwen in het Amsterdamse nachtleven. “Ze liep vaak helemaal opgemaakt en topless rond. Ze was echt een verschijning.”
Esther was zestien, had nauwelijks geld en loste dat creatief op. “We dronken eerst bij het Hard Rock Café zo’n mierzoete whisky, zodat we in de RoXY niks meer hoefden te kopen.” Ook ging ze geregeld op bierjacht. “Als ik ergens een biertje zag staan, grisde ik het mee. ‘Oké, deze is van mij!’”
De sfeer in de RoXY vergeet ze nooit meer: rookmachines, roze licht, pluche, paars; het was een droomwereld. “Joost van Bellen was voor mij de bom. In die tijd noemde hij zich nog Bam Bam. Hij wás voor mij dé DJ van de RoXY.”
De RoXY was meer dan alleen een club; het was een cultuur. “Mijn hele vriendenkring is eigenlijk ontstaan in die tijd, tijdens die house-revolutie. Ik mis dat voor de generaties van nu, die vrijheid, die muzikale vernieuwing, zo’n ongelooflijk gave club.”
Werken in de RoXY
Jan Jaap (55) werkte begin jaren negentig als lichtjockey in de RoXY. Hij deed daar drie avonden per week het licht: meestal woensdag, vrijdag en zondag. “Je stond de hele avond achter de lichttafel: handmatig lampen bedienen. Geen computers, geen automatische lampen. Je wisselde zelf kleurfilters, zette rookmachines aan, bediende de strobes. Als lichtjockey kon je echt de sfeer bepalen.”
Sommige bezoekers herinnert hij zich nog haarscherp. “Billy bijvoorbeeld, die klom elke week op een verhoging en danste in alleen strakke hotpants en legerboots.”
Toen hij net begon, bestond de RoXY vijf jaar. Dat jubileum werd gevierd met een personeelsuitje dat nog steeds legendarisch is. “We dachten dat we naar een pretpark gingen, maar we kwamen uit bij een boot op de Rijn. Drie dagen feesten, drank en drugs. Ik was jong en keek mijn ogen uit.”
Op woensdag was het gay-avond in de RoXY. “Er kwam weleens een man binnen die op het podium zat met een masker op, en de hele avond met zijn gigantische lul speelde. Dat wás gewoon de act.” De RoXY was een wereld op zichzelf; extreem, vrij en open. Iedereen kon er zijn wie hij of zij wilde zijn.
Er werd in die tijd veel met contant geld gewerkt. “Ik stond op de loonlijst, maar kreeg gewoon cash uitbetaald. Daardoor was er veel budget voor decor en acts,” vertelt Jan.
Elke woensdag kwam het creatieve team samen met de licht- en decobouwers. Om de paar weken werd er iets nieuws gebouwd, geen enkele andere club pakte zo groots uit. “We hadden eens een communisme-thema, gesponsord door Virgin Vodka. Alles was rood en goud, met hamers en sikkels aan het plafond. Bij binnenkomst kreeg je een stempelkaart en moest je door de hele club trappen op en af rennen voor gratis wodka,” lacht Jan.
Jaarlijks organiseerde de RoXY ook het Love Ball, een benefiet op Wereld Aidsdag. De club was sterk verbonden met de gaygemeenschap en het geld ging naar het Aidsfonds. Grote artiesten, zoals Army of Lovers en Duke, traden er op.
Het gebouw van de RoXY zelf was iconisch: een doolhof van trappen, balkons, bars en zitjes. Je kwam binnen via een zware deur, als de portier je goedkeurde. De selectie was streng, maar daardoor voelde iedereen zich binnen veilig.
In 1999 brandde de RoXY af tijdens een herdenkingsfeest voor oprichter Peter Giele, die net was overleden. Er was vuurwerk binnen, zoals vaker, maar dit keer ging het mis. Tragisch, maar ook symbolisch: de club ging met hem mee. Afgebrand op haar hoogtepunt en daardoor voor altijd iconisch.
Donderdagavond in de RoXY
Tirso Francés (58) bracht vaak op donderdagavond een bezoek aan de RoXY.
“Dat waren goeie avonden, want er draaiden mensen als Joost van Bellen, Dimitri en Angelo. De sfeer was altijd top,” vertelt hij lachend. Barend liep ook altijd rond in zijn leren schort en opende midden in de club oesters. “Dat was typisch RoXY”.
De eerste keer dat Tirso de club bezocht, was voor een verjaardag. “Ik was laat en reed brutaal tot aan de deur om te parkeren, maar er was geen plek. Naast de club stond tijdelijk geen gebouw; het was alleen een donkere steeg met vuilcontainers. Ik dacht: kan mij het schelen. Ik schoof die containers opzij, zette mijn Twingo ertussen en duwde ze weer terug”.
Diezelfde nacht was er een incident bij de ingang. Een meisje was haar tas kwijt en Tirso zag toevallig de jongen die hem had meegenomen. “Ik riep het naar een uitsmijter en die pakte hem meteen. Hierdoor kreeg ik ineens een VIP-behandeling.”
Tirso werkte fulltime als directeur van een ontwerpbureau, maar was dol op uitgaan. Donderdagavond ging hij om half tien naar bed, sliep drie uur en zette de wekker. Dan gooide hij water in zijn gezicht, schoot in zijn kleren en om kwart voor één zat hij in de auto, zodat hij om half twee in de RoXY stond. “Ik kende twee meisjes achter de bar en zij hadden dan al een cocktail voor me klaarstaan,” blikt hij terug.
Rond vijf uur stond hij weer buiten en propte hij zijn auto vol met mensen die dezelfde kant op moesten. “Half zeven lag ik te slapen en half tien was ik weer op kantoor. Het was gekkenwerk, maar geweldig, want ik was uitgeweest in de RoXY!”
Klaar voor nóg meer ‘OHJA!’? Start vandaag.